باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دو مطالعه تازه، پیشرفت‌های امیدوارکننده‌ای را آشکار کرده‌اند که می‌تواند روش‌های تشخیص زودهنگام بیماری آلزایمر را متحول کند. اکنون می‌توان تغییرات مرتبط با این بیماری را سال‌ها قبل از بروز علائم تشخیص داد.

محققان امیدوارند که این پیشرفت‌ها، که شامل آزمایش‌های خون ساده و تکنیک‌های تصویربرداری دقیق‌تر از مغز است، به تشخیص بیماری در مراحل اولیه آن کمک کند و به بیماران فرصت‌های بهتری برای بهره‌مندی از درمان‌های مدرن و مداخلات پیشگیرانه قبل از بدتر شدن علائم بدهد.

در اولین مطالعه که در مجله لنست منتشر شد، محققان دریافتند که برخی از نشانگر‌های زیستی مرتبط با بیماری آلزایمر را می‌توان در خون افراد میانسال، حتی قبل از بروز هرگونه علائم آشکار زوال عقل یا زوال شناختی، تشخیص داد.

این مطالعه شامل تجزیه و تحلیل نمونه‌های خون از ۱۳۵۰ نفر در ایالات متحده، با میانگین سنی ۶۱ سال، بود که به زوال عقل مبتلا نبودند. محققان بر اندازه‌گیری سطح پروتئین‌های مرتبط با تجمع آمیلوئید و تائو، دو مورد از برجسته‌ترین نشانگر‌های بیولوژیکی مرتبط با بیماری آلزایمر، تمرکز کردند.

نتایج نشان داد که ۸۶ شرکت‌کننده سطح بالایی از این نشانگر‌های زیستی داشتند که با عملکرد ضعیف‌تر در آزمون‌های حافظه و توانایی شناختی و همچنین کاهش سریع‌تر برخی از مهارت‌های شناختی در یک دوره پیگیری پنج ساله مرتبط بود.

محققان معتقدند که این یافته‌ها از این فرضیه پشتیبانی می‌کنند که بیماری آلزایمر دهه‌ها قبل از بروز علائم بالینی در مغز شروع به رشد می‌کند و دری را به روی امکان مداخله زودهنگام برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری یا به تأخیر انداختن شروع زوال عقل باز می‌کند.

تیم تحقیقاتی نشان داد که استفاده از آزمایش خون برای تشخیص این تغییرات می‌تواند گامی مهم در توسعه برنامه‌های پیشگیرانه آینده باشد، به ویژه از آنجایی که این آزمایش‌ها در مقایسه با روش‌های تشخیصی سنتی ارزان‌تر و آسان‌تر هستند.

در مطالعه دوم، که در The Lancet نیز منتشر شد، محققان یک تکنیک جدید تصویربرداری مغز را با هدف تشخیص زودهنگام درهم‌تنیدگی‌های پروتئین تاو، یک ویژگی کلیدی مرتبط با توسعه بیماری آلزایمر، آزمایش کردند. محققان ردیاب رادیواکتیو فعلی Flurtaucipir را با یک ردیاب جدیدتر به نام MK۶۲۴۰ در مطالعه‌ای که شامل ۶۸۲ نفر در ایالات متحده و کانادا بود، مقایسه کردند.

نتایج نشان داد که ردیاب جدید، MK۶۲۴۰، قادر به تشخیص تجمع پروتئین تاو در مراحل اولیه با سرعتی بیش از دو برابر ردیاب سنتی است که نشان‌دهنده پتانسیل آن برای بهبود دقت تشخیص زودهنگام بیماری است.

دکتر جکی هانلی، رئیس بودجه تحقیقاتی در تحقیقات آلزایمر بریتانیا، گفت که این دو مطالعه گامی دیگر به سوی توسعه روش‌های مؤثرتر برای تشخیص زودهنگام بیماری هستند.

وی افزود که توانایی تشخیص تغییرات مرتبط با آلزایمر در مراحل اولیه می‌تواند به بیماران این فرصت را بدهد که از درمان‌های جدید بهره‌مند شوند و قبل از پیشرفت بیماری در آزمایش‌های بالینی شرکت کنند.

وی همچنین خاطرنشان کرد که آزمایش‌های خون می‌توانند به تسهیل و تسریع تشخیص بیماری در آینده کمک کنند، زیرا در مقایسه با آزمایش‌های فعلی مانند تصویربرداری مغز، کمتر تهاجمی هستند و اجرای آنها در مقیاس بزرگ آسان‌تر است.

با وجود نتایج امیدوارکننده، محققان بر نیاز به مطالعات بیشتر با گروه‌های بزرگتر و متنوع‌تری از شرکت‌کنندگان قبل از اینکه این تکنیک‌ها بتوانند به طور گسترده در عمل پزشکی روزانه به کار گرفته شوند، تأکید کردند.

منبع: ایندیپندنت